АҚШ-та акциялар, облигациялар және басқа да бағалы қағаздар бойынша күн сайын триллиондаған доллар көлемінде есеп айырысуды жүзеге асыратын DTCC клирингтік ұйымы сәрсенбіде токенделген бағалы қағаздармен алғашқы нақты мәмілелерін өткізді. Бұл демо да, сынақ та емес: блокчейнге көшірілген нақты акциялар, ETF қорлары мен қазынашылық облигациялар JPMorgan, Goldman Sachs, BlackRock және Vanguard арасында нақты есеп айырысудан өтті.
Токенге айналдырылған активтердің қатарында Invesco QQQ Trust пен SPDR S&P 500 қорларының үлестері, iShares қоры арқылы қазынашылық вексельдер, сондай-ақ Russell 1000 индексіндегі акциялар бар. Техникалық тұрғыда DTCC токендерді Hyperledger Besu негізіндегі өз желісінде тіркейді, ал есеп айырысу реттелетін нарықтар үшін арнайы жасалған Canton Network блокчейні арқылы жүреді — бұл ашық криптосауда үшін емес, дәл реттелетін қаржы нарықтары үшін құрылған жүйе.
Криптобиржалар жылдар бойы ұсынып келе жатқан «токенделген акциялардан» басты айырмашылығы — DTCC шығаратын токен тек бағаны қайталайтын қаптама емес. Токен нақты құқықтарды сақтайды: дивидендтерді, акционерлер жиналысында дауыс беруді, заңды меншікті. Оны кез келген уақытта қарапайым акцияға қайта айырбастауға болады.
Алғашқы практикалық жағдайды JPMorgan көрсетті: банк QQQ қорындағы үлесінің бір бөлігін токенге айналдырып, оны CME Group алдындағы маржа талаптарын жабу үшін кепілдікке қойды. Бұрын шотта жай ғана жатқан қағаз енді делдалдар тізбегінсіз және бір-екі күндік есеп айырысу кідірісінсіз бірден мәміле кепілдігіне айнала алады.
Заңды негіз 2025 жылдың желтоқсанында қаланған болатын — сол кезде SEC no-action letter шығарып, DTC арқылы токенделген қағаздарды ұстаған компанияларды үш жыл бойы қудаламайтынын нақты түрде білдірді. Бағдарламаға қазірдің өзінде 50-ден астам компания қосылды, олардың арасында Circle мен Ondo Finance бар, ал DTCC толыққанды коммерциялық іске қосуды қазан айына жоспарлап отыр.
Қазіргі уақытта бұл шектеулі режим — серіктестердің шағын тобы арасындағы бірнеше мәміле ғана, қолданыстағы инфрақұрылымның орнын баспайды. DTCC күн сайын 114 трлн долларлық активтерге қызмет көрсетеді, ал 2025 жылы шамамен 4,7 квадриллион доллар көлемінде мәміле өткізген — сондықтан осы айналымның шағын бөлігін де блокчейнге көшіру бір тоқсанда бітетін іс емес, жылдарға созылатын жоба.
