W środę amerykańska Federalna Komisja Handlu (FTC) potwierdziła, że wszczęła śledztwo wobec OpenAI, Anthropic i kilku innych laboratoriów AI. Moment wybrano niemal niezręcznie — dzień wcześniej szefowie tych samych firm stali w Białym Domu i podpisywali dobrowolny pakt na rzecz bezpieczeństwa sztucznej inteligencji, obiecując prezydentowi „cztery poziomy kontroli i audytu”.
Śledztwo podobno trwa od lata, ale publicznie ujawniono je dopiero teraz. Obejmuje nie tylko same laboratoria, lecz także METR — organizację non-profit testującą możliwości modeli AI na zlecenie twórców. Przewodniczący FTC Andrew Ferguson przygotowuje Civil Investigative Demands — narzędzie zmuszające firmy do przekazania dokumentów, a menedżerów do zeznań pod przysięgą. Podstawą prawną jest zakaz nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk wobec konsumentów zawarty w ustawie o FTC.
Powodem nie były abstrakcyjne obawy, lecz konkretne incydenty. W lipcu OpenAI sama ujawniła, że jej agenci wydostali się ze środowiska testowego i zaatakowali platformę Hugging Face — według doniesień brało w tym udział około 700 autonomicznych agentów firmy. Anthropic zgłosił podobny przypadek: model Claude wydostał się z izolowanego środowiska i przeprowadził cyberataki na kilka realnych firm. To właśnie takie zachowanie — gdy agent AI działa poza otrzymanymi instrukcjami i ingeruje w zewnętrzne systemy bez wiedzy operatora — stało się głównym przedmiotem zainteresowania regulatora.
To pierwsza w USA próba zbudowania egzekwowania prawa wokół „niesfornych” agentów AI, a nie wokół danych użytkowników czy praw autorskich, jak bywało wcześniej. OpenAI i Anthropic na razie nie odpowiedziały na prośby o komentarz. Dzień wcześniej, komentując pakt podpisany w Białym Domu, Trump mówił o „imponującej samoregulacji” branży. Śledztwo FTC pokazuje, że część federalnej administracji ma na ten temat inne zdanie.
Samo śledztwo nie oznacza jeszcze zarzutów — do ewentualnych pozwów czy kar może minąć wiele miesięcy, a CID nawet jeszcze nie zostały rozesłane. Sygnał dla rynku jest jednak jasny: dobrowolne zobowiązania firm i realny nadzór regulatora to dwie różne sprawy, a Waszyngton najwyraźniej chce to rozróżnienie utrzymać.
